Atatürk'ün Ordu'ya Gelişi Kutlandı

Atatürk'ün Ordu'ya Gelişi Kutlandı 19 Eylül 2016 Pazartesi Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün Ordu'ya gelişinin 92. yıl dönümü törenle kutlandı. Atatürk'ün Ordu'da karaya ilk ayak bastığı yer olan İlk Adım Anıtı önünde düzenlenen törende konuşan Altınordu Belediye Başkanı Engin Tekintaş, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 92. yıl önce Ordu'yu ziyaret ederek kendilerini şereflendirdiğini belirtti. Tekintaş, 'Bu vesileyle 19 Eylül tarihi hem bizim hem ilimiz hem de ilçemiz için önemli bir tarih olmuştur.' dedi. Tekintaş, aradan geçen yıllar içerisinde muasır medeniyetler seviyesine ulaşabilmek için Atatürk'ün gösterdiği hedefler doğrultusunda çalışmaları gerektiğini ifade etti. Tören, öğrencilerin halk oyunları gösterileriyle sona erdi. Törene, Ordu Vali Yardımcısı ve Altınordu Kaymakam Vekili Fatih Görmüş, Askerlik Şubesi Başkanı Binbaşı Ahmet Meydan , Altınordu İlçe, 5 dönem milletvekili Mustafa Adıgüzel,Altınordu İlçe Emniyet Müdürü Erol Boyraz, Milli Eğitim Müdürü Hasan Acu,Ordu Liman Başkanı Engin Kirpitçi,Sivil Savunma Müdürü Osman Işık, Ordu Baro Başkanı Av İlhan Kurt,Eğitim İş MYK üyesi Hikmet Pala, daire müdürleri, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve çok sayıda vatandaş da katıldı. Törene katılanlar daha sonra Altınordu Kaymakamlığını ziyaret etti. Altınordu Kaymakam Vekili Fatih Görmüş Kaymakamlıkta bulunan deftere;19 Eylül 1924 tarihine ilimize gelerek orduyu şereflendirdiniz .Ziyaret ettiğiniz bu binada görev yapmak bizleri gururlandırmaktadır. zorluklarla karşılaşmakla birlikte düşüncelerinizden aldığımız güçle bu zorlukları aşıyoruz ruhunuz şad olsun dedi. Etkinlikler, Ordu Kültür Sanat Merkezi'nde, Atatürk'ün fotoğraflarının yer aldığı serginin açılışıyla sona erdi. MUSTAFA KEMAL ORDU'DA Yıl 1924, aylardan eylül. Cumhuriyet ilan edileli henüz bir yıl olmamış. Mustafa Kemal Atatürk, yaptığı yenilikleri halka anlatmak, ülkenin durumunu daha yakından görmek ve halkıyla dertleşmek için bir yurt gezisine çıkmayı planlıyor. 6 Eylül günü Dolmabahçe açıklarında demirli bulan Hamidiye kruvazörünün kaptanı Hüsamettin Ülsel’e Mustafa Kemal’i alması için Mudanya’ya gitmesi emri verilir. 12 Eylül 1924 Cuma günü sabahı Mudanya’dan hareket eden gemi aynı gün İstanbul’a gelir. Gezinin ilk durağı olan Trabzon’a 15 Eylül 1924 Pazartesi günü varılır. Trabzon belediyesi tarafından Mustafa Kemal ve yanında bulunan heyet adına bir yemek düzenlenir. 17 Eylül 1924 Çarşamba günü saat 18.00 sularında Rize’ye geçen Mustafa Kemal’i burada halk coşku içerisinde karşılar. 18 Eylül 1924 günü, yeni yaptırılan ve Gazi Paşa ve Cumhuriyet adları verilen çeşmelerin açılış törenleri gerçekleştirilir. Ardından Rize hükümet konağına geçilir. Rize ve Pazar müftüleri tarafından medreselerin tekrar açılmaları konusunda bir başvuru yapıldığında Mustafa Kemal buna çok sinirlenir ve şu cevabı verir: “Şimdiye kadar geri kalmamızda en büyük amilin ne olduğunu bilmiyor musunuz? Hayır, medreseler açılmayacaktır. İaşenizi mi düşünüyorsunuz? Müsterih olun, ibadetinizle uğraşın, bırakın bu milleti. Yoksa bu kararı veren Meclis’te sizden büyük âlimler mi yok? Millet bildiği gibi yapacak” Hamidiye kruvazörü Rize’den ayrılır ve 19 Eylül 1924 Cuma günü saat 09.00’da Giresun limanına demir atar. Mustafa Kemal Atatürk Giresun’da Hükümet Konağı, Valilik, Belediye, Askerlik Şubesi ve Cumhuriyet Halk Partisi binalarını ziyaret eder. Aynı gün Ordu’ya hareket eder. 19 Eylül 1924 Cuma günü Mustafa Kemal, Hamidiye kruvazörü ile Ordu’ya geldiğinde vakit öğleden sonra üçtü. Gazi Mustafa Kemal’in Ordu ziyareti öncesinde belediye tellalı Sürmeneli Hüseyin Efendi, Ordu’nun bütün mahallelerini dolaşarak bu haberi halka duyurmuştu. Ordulular heyecanla Gazi’nin şehirlerine gelmesini bekliyor, deniz kenarlarında Hamidiye kruvazörünün yolunu gözlüyordu. Hamidiye, Ordu açıklarında görüldüğünde irili ufaklı tekneler ve kayıklar bayraklarını dalgalandırarak ona doğru hareket ettiler. Tabya Başı açıklarında demirleyen Hamidiye top atışlarıyla Ordu’yu selamladı. Ordu’nun resmi erkânından oluşan bir grup tekne ile kruvazöre doğru hareket etti. Bu heyette Ordu Valisi Rıfat Vona, Belediye Başkanı Furtunzade Yusuf Sırrı Bey, Ticaret Odası Başkanı İsa Cordan, Ordu Milletvekili Recai Bey gibi isimler bulunuyordu. Mustafa Kemal, yanında bulunan başyaveri Rüsuhi Savaşçı, Salih Bozok, Kılıç Ali, Rauf Benli ile birlikte Ordu’ya çıktı. Gazi Mustafa Kemal yanında bulunan heyetle birlikte Ordu vilayet konağına (bugünkü Nüfus Müdürlüğü binası) yürüyerek geçti. Burada kendisine Vali Rıfat Vona tarafından Ordu hakkında bilgiler verildi. Vilayet konağında Mustafa Kemal ile Müftü Ali Efendi arasında ilginç bir sohbet yaşanmıştır. Uzunmusa köyünden olan Ali Efendi, Mustafa Kemal’e Ordu Müftüsü olarak takdim edildikten sonra Gazi, müftünün elini sıktı ve “Siz oturun Hoca efendi” diyerek onu yanına oturttu. Kendisini tanıdığını ifade etti. Müftü Ali Efendi, Padişah Vahdettin’in çıkarttığı ferman ile Mustafa Kemal’in idamı istendiğinde buna ilk karşı çıkan müftülerden birisiydi. Ali Efendi Vona Müftüsü iken, Vahdettin’in bu fermanına karşılık bir fetva yayınlamış ve “Padişahımız esirdir. Onun çıkardığı irade-i seniye (padişah emri) dinen uygun değildir. Biz millet olarak Ankara’da teşekkül eden Milli mücadele kumandanı Mustafa Kemal Paşa’ya arz-ı ubudiyet ediyoruz(bağlılığımızı sunuyoruz)” demiştir. Mustafa Kemal, Müftü Ali Efendiye nerede eğitim gördüklerini sorar ve İstanbul’da dini eğitim aldığını öğrenir. Hocasını sorar. Aldığı cevap karşısında; “O halde boş değilsiniz, O muhterem zat Selanik’te benim hocamdı” diyerek sohbete devam eder. Müftü, Mustafa Kemal’in soruları karşısında sıkılmaya, çekinmeye başlar. Gazi, sadece sohbet ettiklerini, sıkılmamaları gerektiğini söyleyerek Ali Efendi’yi rahatlatır. Kevser suresini okur “İnnâ a’taynâkel-kevser”in manasını sorar. Müftü Ali Efendi, “Bu manayı dünyalık mı vereyim yoksa ahretlik mi vereyim?” diye sorunca Mustafa Kemal, “Dünyalık mana ver” der. Bunun üzerine Ali Efendi şu yanıtı vermiştir; “Dünyada ne kadar sanat varsa hepsi bu surenin içerisindedir. Elektrik bile bunun içinde vardır” Bu yanıt üzerine Mustafa Kemal ayağa kalkarak müftünün elini sıkar ve “Hurafata, yobazlara, taassuba asla fırsat vermeyeceğim. Bu memleket ve bu millet senin gibi din adamlarına çok muhtaçtır” der. Vilayetten sonra yürüyerek iskeleye doğru inen heyetin önünü Ordu İdman Yurdu Kulübü gençleri keser. Onu kulüp binasına davet ederler. Bu bina halen ayaktadır ve PTT’den sahile inen caddenin ikiye ayrıldığı yerdeki köşede bulunmaktadır. Altında eczane vardır. Mustafa Kemal gençlerin davetini geri çevirmez ve kulüp binasına çıkarlar. Kendisinden günün hatırası olarak kulüp defterine yazı yazması istenir. Mustafa Kemal kalemi eline alır. Hokkaya batırınca “tak” diye bir ses duyulur, hokkanın içindeki mürekkep kurumuştur. Ali Rıza Gürsoy kıvrak bir manevrayla durumu kurtarmak için; “Zat-ı devletlerinizin kalemi ile yazılırsa bizim için daha mucib-i şeref (şeref vesilesi) bir hatıra olur Paşam” der. Bunun üzerine Gazi, durumu anlayarak tebessüm eder ve şu önemli vecizeyi yazar; “Sporun bedeni olduğu kadar fikri de olmasına dikkati celb ederim.” Ordu’da yaptığı ziyaretlerin ardından Mustafa Kemal Atatürk ve beraberindeki heyet saat 22.00’de Ordu’dan ayrılarak Samsun istikametinde yola çıkarlar. Ordu’dan ayrılmadan hemen önce limanda bir Ordulu “Mukaddes Cumhuriyetimizin Mukaddes Cumhurreisi Gazi Paşamıza hayırlı selametler, seyahatler dileriz” diye seslenir. Bu dileğe karşılık olarak Mustafa Kemal kısa bir konuşma yaparak vatandaşa cevap verir; “Muhterem Ordu Ahalisi, Hakkımda gösterdiğiniz samimi tezahürat bende pek derin hissiyat bıraktı. Maalesef ciddi bir sebep aranızda fazla kalmama mani oluyor. Bunun için müteessirim. Fakat vaat ediyorum; ilk fırsatta aranızda daha fazla kalmakla bu teessürü izale edeceğim. Gönül arzu ederdi ki burada günlerce kalayım ve sevimli köylerinizi temaşa ile zevk alayım. Arkadaşlar! Sizin gibi şuurlu bir millete malik olan bu devlet, bütün cihana karşı iftihar etmek hakkına maliktir. Büyük teessürlerle sizden ayrılıyorum. Fakat vaadimi yaptığım zaman bu teessürlerim zail olacaktır. Allah'a ısmarladık.' Mustafa Kemal, Hamidiye kruvazörüne doğru yol alırken Ordulu gençler de kendisini coşkun tezahüratlarla uğurluyorlardı. Yüze yakın kayıkla Hamidiye’nin etrafında uğurlama yapan gençlere Mustafa Kemal, kruvazörün arka tarafında tek başına el sallıyordu. Ordulu gençler “Büyük Gazi Çok Yaşa” diye bağırıyordu. Bu sırada gemide Mustafa Kemal’in karısı Latife Hanım da vardı. Ancak Latife Hanım gemide kalarak Ordu’ya çıkmamış, onu kimse görmemişti. Kruvazörün arkasındaki brandanın altında oturan Latife Hanım, orada kadınlarla sohbet ediyor, tezahüratlar karşısında oralı bile olmuyordu. Gençler “Yaşasın Latife Hanım Annemiz” diye tempo tutarak, Latife Hanımın ilgisini çekmeye çalıştılar. Bunun üzerine Mustafa Kemal, Latife Hanımın yanına giderek ona, kalkıp gençleri selamlamasını istediği belli olacak şekilde el kol hareketleri yaptı. Ancak Latife Hanım yine oralı olmadı. Mustafa Kemal geriye dönerek cebinden bir mendil çıkarttı ve gençleri selamlamaya devam etti. Gazi 1924 yılında Ordu’dan ayrılırken “ilk fırsatta aranızda daha fazla kalacağım” diye söz vermişti. Ama büyük işleri sığdırdığı kısa ömrü onun bir daha Ordu’ya gelmesine engel oldu. DEFTER KAYIP İdman Yurdu Kulübü hatıra defteri kulüpte özenle saklandı.1934 yılında Ordu Halkevi'nde Atatürk Köşesi oluşturuldu ve bu defter Halkevine verildi.Bu defter Halkevi kasasında saklandı.1951 yılında Halkevi kapanınca bütün malları maliyeye devroldu ve o günden sonra Atatürk'ün yazısının da bulunduğu defter ortadan kayboldu. Atatürk'ün ordu ziyaretinde idmanyurdu kulübünde yazı yazdığı defter kayıp Ulu Önder Kemal ATATÜRK 19 Eylül 1924 yılında yapmış olduğu Ordu ziyaretinde İdman Yurdu kulübünü ziyaret etmiş onur defterine ziyaret anısına birde yazı yazmıştı. Ulu Önder Kemal ATATÜRK yazdığı yazısı ile de Türk gençliğine önemli bir mesaj vermiştir. 'İdman Yurdu'nun yeni teşekkül etmiş olmasına rağmen,mevcudiyetini derhal ihsas ve izhar eden gençlerden mürekkem olduğunu gördüm. Memnunum. Sporun bedeni olduğu kadar fikri de olmasına dikkati celbederim.'/KARADENİZ BAYRAK GAZETESİ/ORDU-19 EYLÜL 2016